Bakü-Tahran Hattında "İHA" Mesaisi: Pezeşkiyan ve Aliyev'den Ortak Karar

Nahçıvan’daki Gizemli Saldırı Sonrası Liderler Telefonda Buluştu; "İran Bağlantısı Yok" Mesajı Diplomatik Kanallarla Teyit Edildi

Orta Doğu’daki askeri alevlerin Kafkasya sınırlarına sıçrama riski, 8 Mart 2026 akşamı gerçekleştirilen kritik bir telefon görüşmesiyle kontrol altına alınmaya çalışıldı. 

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i arayarak bölgedeki tırmanan gerilimi ve Nahçıvan’da yaşanan İHA vakasını masaya yatırdı.

 Görüşmenin odağında, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ndeki havaalanına yönelik düzenlenen ve bölge güvenliğini tehdit eden saldırı yer aldı. Pezeşkiyan, bu operasyonun İran ile hiçbir organik bağı bulunmadığını net bir dille savunurken, olayın her iki devlet tarafından titizlikle incelenmesi konusunda Aliyev ile mutabakata vardı.

Görüşmenin insani boyutu, Hamaney’in hayatını kaybetmesi ve İran’daki sivil kayıplar üzerinden şekillendi. Pezeşkiyan, Bakü’deki İran Büyükelçiliği’ni bizzat ziyaret ederek taziye dileklerini ileten İlham Aliyev’e ve Azerbaycan’ın insani yardım sağlama girişimlerine teşekkür etti. 

Bu diplomatik jest, bölgedeki savaş bulutlarının altında komşuluk hukukunun korunmasına yönelik stratejik bir hamle olarak kayıtlara geçti. Aliyev ise sivil kayıplar için üzüntüsünü yinelerken, sınır hattındaki güvenlik protokollerinin tavizsiz uygulanması gerektiğinin altını çizdi.

İki lider, askeri belirsizliklerin ortasında ekonomik bağların koparılmaması gerektiğini vurgulayarak görüşmeyi noktaladı. Mevcut konjonktürde enerji ve ulaşım hatlarının güvenliği kadar, ortak ekonomik projelerin devamlılığı da bölgesel istikrarın anahtarı olarak tanımlandı. 

Bu temas, sınır hatlarında artan "üçüncü taraf" provokasyonlarına karşı Bakü ve Tahran’ın ortak bir direnç noktası oluşturma çabası olarak değerlendiriliyor.

Diplomatik Temasın Teknik Detayları

Nahçıvan Krizi: Havaalanına yönelik İHA saldırısı için her iki ülke istihbarat birimlerinin veri paylaşımı yapması kararlaştırıldı.

Taziye Diplomasisi: Bakü’nün Tahran’daki liderlik değişimine gösterdiği resmi saygı, ikili ilişkilerde "yumuşama" sinyali olarak okundu.

Ekonomik Güvence: Bölgesel kalkınma projelerinin askeri hareketlilikten etkilenmemesi için koordinasyon artırılacak.

Sınır Güvenliği ve Asimetrik Provokasyon Analizi

Nahçıvan üzerinde gerçekleşen İHA vakası, bilimsel bir perspektifle incelendiğinde, bölgedeki ana çatışma odağını genişletmeye çalışan asimetrik bir provokasyon niteliği taşımaktadır. 

Pezeşkiyan’ın saldırıyla olan bağı reddetmesi, Tahran’ın kuzey sınırlarında yeni bir cephe açılmasını istemediğini ve bölgesel "statüko"yu koruma eğiliminde olduğunu tescil etmektedir. 

Azerbaycan’ın soruşturma ısrarı ise sınır güvenliğini sadece fiziksel değil, dezenformasyon saldırılarına karşı da tahkim etme arayışıdır. Bilimsel habercilik ilkeleri doğrultusunda; bu telefon trafiği, üçüncü tarafların "sahte bayrak" (false flag) operasyonlarıyla iki komşuyu karşı karşıya getirme ihtimaline karşı geliştirilen bir erken uyarı diplomasisidir. 

Siyasi veraset krizinin yaşandığı bir dönemde gerçekleşen bu temas, bölgesel enerji koridorlarının güvenliğinin askeri risklerden arındırılması çabasını doğrulamaktadır.

Tansiyonu Düşürme Hamlesi

Liderlerin "titiz soruşturma" kararı, Nahçıvan üzerinden kurgulanan olası kriz senaryolarını şimdilik askıya almış görünüyor. Sınır hatlarındaki hareketlilik sürerken, Bakü ve Tahran arasındaki bu doğrudan iletişim kanalı, bölgesel istikrar için en kritik bariyer olmaya devam edecek.

Kaynak: Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Basın Ofisi, İran Cumhurbaşkanlığı İletişim Birimi, Max Haber Diplomasi Servisi, Rudaw.net