Gazze’de "Kıtlık" Sınıflandırması Neden Değişti?

Birleşmiş Milletler’e bağlı IPC’nin son raporuna göre Gazze’de ‘kıtlık’ sınıflandırması artık kaldırıldı. Ancak uzmanlar, gıda güvensizliği ve kritik beslenme yetersizliğinin hâlâ milyonlarca kişiyi etkilediğini söylüyor ve insani krizin kırılganlığın sürdüğünü vurguluyor.

Arka Plan: Kıtlık Noktasına Nasıl Gelindi?

İsrail ve Hamas arasındaki savaşın ikinci yılına girmesiyle birlikte, Gazze’deki sivil altyapı neredeyse tamamen yok edildi. Ağustos 2025’te IPC, Gazze’nin kuzeyi başta olmak üzere bazı bölgelerde kıtlık ilan etmişti.

BM verilerine göre, bu süreçte en az 450 kişi doğrudan açlık nedeniyle hayatını kaybetti. Ekim ayında sağlanan ABD arabuluculuğundaki ateşkes, insani koridorların kısmen açılmasına ve yardımların daha düzenli akmasına olanak tanıyarak bu trajik tablonun bir nebze olsun hafiflemesini sağladı.

Taraflar: Kim, Ne Diyor?

Süreçle ilgili taraflar arasında keskin bir söylem farkı bulunuyor:

BM ve Yardım Kuruluşları: IPC raporu, iyileşmeyi kabul etmekle birlikte her sekiz kişiden birinin hala aşırı gıda eksikliği çektiğini vurguluyor. Oxfam, sınırın hemen ötesinde 2,5 milyon dolarlık yardımın bekletildiğini ve İsrail'in hala sistematik engellemeler yaptığını savunuyor.

İsrail Cephesi: İsrail Dışişleri Bakanlığı, raporun "Gazze'de kıtlık olmadığını kanıtladığını" belirtirken; COGAT (İnsani İşler Koordinatörü), daha önceki kıtlık raporlarının çarpıtılmış ve temelsiz olduğunu iddia ediyor.

Sahadaki Sağlık Çalışanları: Gazze Sağlık Bakanlığı, açlığın yerini kış şartlarının ve hipoterminin aldığını, geçtiğimiz günlerde 29 günlük bir bebeğin aşırı soğuk nedeniyle hayatını kaybettiğini bildiriyor.

Anlam: Kıtlığın Bitmesi Neyi Gösteriyor?

Kıtlık ibaresinin kaldırılması, insani yardımların stratejik bir silah olarak kullanılmasının sonuçlarını gösteriyor. Yardım girişindeki en küçük bir artışın bile binlerce hayatı kurtarabildiği kanıtlanmış durumda. 

Ancak bu durum, Gazze’nin kendi kendine yetebildiği değil, tamamen dışarıdan gelecek ve politik kararlara bağlı olan "yardım musluğuna" bağımlı olduğunu tescilliyor. Yani mevcut iyileşme, kalıcı bir çözümden ziyade kırılgan bir nefes alma alanı olarak değerlendiriliyor.

Olası Senaryo: Bundan Sonra Ne Olur?

Önümüzdeki dört aylık süreç Gazze için kritik bir sınav niteliğinde. Bölgeyi bekleyen senaryolar ise şunlar:

Ateşkesin Kırılması: Eğer Ekim ayında başlayan ateşkes sona ererse, Gazze’nin hızla yeniden "kıtlık" kategorisine düşmesi kaçınılmaz görülüyor.

Kış Şartları ve Hastalıklar: Gıda sorunu hafiflese de, sel baskınları ve barınma yetersizliği nedeniyle bulaşıcı hastalıkların ve hipotermi kaynaklı ölümlerin artması bekleniyor.

İkinci Safha Müzakereleri: Miami’de yapılacak olan üst düzey görüşmelerden (ABD, Katar, Mısır, Türkiye) sonuç çıkması halinde, İsrail’in bölgeden çekilmesi ve yönetimin sivil bir otoriteye devri insani krizi kalıcı olarak bitirebilir.

Kaynak: The Guardian