Eski savunma bakanı, görev süresinde bakanlığa yeni bir enerji getirmesi, yolsuzluğa karşı mücadeleye öncülük etmesi ve savaş alanında yeni teknolojiler kullanmasıyla dikkat çekmişti.

Fedorov'un seçim çağrısıyla eş zamanlı olarak Ukrayna'nın yolsuzlukla mücadele kurumları, mevcut ve eski milletvekillerinin yanı sıra cumhurbaşkanlığı ofisinde adı açıklanmayan bir yetkiliyi hedef alan özel bir operasyon başlattıklarını duyurdu.

Birkaç saat sonra Zelenskiy'in ofisi, yerel medyada düzenlenen baskınlara ilişkin haberlerin ardından ofisin başkan yardımcısı Iryna Mudra'nın görevden alındığını açıkladı.

2022'de başlayan savaş nedeniyle Ukrayna sıkıyönetim altında bulunuyor; bu durum seçimlerin askıya alınması anlamına geliyor.

Zelenskiy, eski bakanının çıkışına henüz yanıt vermedi ancak cumhurbaşkanlığı ofisinden bir kaynak, "Füzelerin ve insansız hava araçlarının ortasında seçim planlamak son derece tuhaf. Bu, gerçekçilikten tamamen uzak olunduğunu gösteriyor" dedi.

Fedorov, videoda yolsuzluğun orduyu silah ve teçhizattan mahrum bıraktığını ve Kiev'in savaşı kazanmasını zorlaştırdığını ifade etti.

Ukrayna'nın "sistematik bir yönetim kriziyle" karşı karşıya olduğunu ve "değişimden korktuğunu" belirtti.

19 Ağustos Çarşamba sabahı yaklaşık 100 protestocu Ukrayna parlamentosu önünde toplanarak "Fedorov'u savunma bakanlığına geri getirin" ve "Bıktık, diyalog istiyoruz" sloganları attı.

Temmuz ortasında görevden alınmasının, kendisi ile Genelkurmay Başkanı Oleksandr Syrskyi arasındaki gerilimlerden kaynaklandığı düşünülüyor.

Fedorov, askerî inovasyondan sorumlu başbakan yardımcılığı da dahil olmak üzere hükümette başka görevler teklif edildiğini ancak yalnızca savunma bakanı olarak geri dönmek istediğini açıkça belirtti.

Salı gecesi videosunu paylaşmadan saatler önce Zelenskiy, parlamentodan geçici savunma bakanı Yevhenii Khmara'nın görevini onaylamasını istediğini doğruladı.

Milletvekilleri Çarşamba sabahı Khmara'nın görevini onayladı.

Fedorov, videoda adaletsizlik duygusundan bahsederek, "Toplumda bir göreve atanmada temel ölçütün profesyonellik, sonuçlar veya ülkeyi dönüştürme kapasitesi değil, sisteme kişisel sadakat olduğu hissi geliştiğinde bunun özellikle tehlikeli" uyarısında bulundu.

Ülkede her hafta protestolar devam ediyor.

Özellikle genç Ukraynalılar, yerleşik silahlı kuvvetler komutanı Khmara'nın genç dijital yenilikçi Fedorov'a tercih edilmesinden dolayı hayal kırıklığı yaşıyor.

Fedorov, YouTube videosunda kendi siyasi planlarına dair herhangi bir bilgi vermedi.

Bunun yerine, Ukrayna'nın "uzun süren bir savaş sırasında bile tam bir demokratik süreci yeniden tesis etmesini sağlayacak yasal, güvenli ve gerçekçi bir mekanizmaya" ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Bir ay içinde, yalnızca eski görevine dönmek isteyen bir kişiden, kapsamlı reform ve siyasi değişim çağrısı yapan bir figüre dönüştü.

Zelenskiy'e karşı aday olma niyetini açıkça ifade etmedi ancak "kurumların isimlerden daha güçlü olduğu bir devlet" çağrısıyla önemli bir meydan okuma ortaya koydu.

Seçim çağrısı, Fedorov'un savunma bakanlığına dönüşünü destekleyenler de dahil olmak üzere bazı Ukraynalı yorumcuları öfkelendirdi.

Zelenskiy'in muhaliflerinden biri, hükümetin en sert rakiplerinin bile savaş sırasında seçim yapmanın imkânsız olduğunu anladığını savundu.

Parlamento önünde Fedorov'un göreve iadesini talep eden protestocular arasında bulunan 24 yaşındaki Ivan, "Savaşın bu döneminde seçimler en iyi şey olmazdı" dedi.

Zelenskiy'in Görev Süresi 2024'te Doluyor

Zelenskiy'in beş yıllık cumhurbaşkanlığı görev süresi Mayıs 2024'te sona erecek ancak Ukrayna yasaları uyarınca sıkıyönetim yürürlükteyken seçim yapılamıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yıl Kiev'in oylamadan kaçınmak için "savaşı kullandığını" öne sürdüğünde, Zelenskiy müttefiklerinin güvenliği sağlaması halinde 60-90 gün içinde seçimlere "hazır" olduklarını belirtmişti.

Adil ve güvenli bir seçim yapmak, Rusya'nın tekrarlanan bombardımanlarına maruz kalan bir ülke için önemli zorluklar doğuracak.

Pek çok Ukraynalı, Trump'ın açıklamalarını, Vladimir Putin'in Zelenskiy'nin meşru bir lider olmadığı yönündeki söylemine destek olarak gördü.

Çarşamba günü düzenlenen son Rus saldırısında, güneydeki Herson kentinde bir insansız hava aracının bir minibüsü vurması sonucu dört kişi hayatını kaybetti.

Herson'daki otobüsler ve minibüsler son aylarda defalarca hedef alındı; sürücüler ve yolcular hayatını kaybetti.

Zelenskiy'e sadık bir milletvekili olan Oleksandr Merezhko, Fedorov'un savunma bakanlığına dönüşünü desteklediğini ancak yeni seçim fikrini "çok tehlikeli ve gerçekçi olmayan" bir öneri olarak değerlendirdi:

"Bu, ülkeyi ve birliğimizi, dayanıklılığımızı zayıflatır. Bu nedenle seçim yapılması fikrinin ne yazık ki Putin'in işine yaradığını düşünüyorum."

Ancak muhalefet milletvekili Volodımır Aryev buna katılmadı ve Zelenskiy'i gerçeklikten kopuk olmakla suçlayarak "Seçimlerle kaos arasında tercih yapmak zorunda olduğumuz bir noktaya geldik" dedi.

Dijital dönüşümden sorumlu eski bir bakan olan Fedorov, Putin'in Ukrayna'ya yönelik kapsamlı işgalinin başlangıcında Ruslara karşı siber saldırılar düzenlemek için gönüllülerden oluşan "Ukrayna Bilgi Teknolojileri Ordusu"nu kurdu.

Daha sonra "Drone Ordusu" adlı başarılı bir bağış kampanyasına öncülük etti ve Rus hedeflerini vurduklarında Ukrayna askerî birliklerine puan kazandıran bir sistem tasarlayarak savaşa "oyunlaştırma" unsurları ekledi.

Savunma bakanı olarak insansız hava araçları, yüksek teknoloji savaşı ve tedarik konularına odaklanmayı sürdürdü ve SpaceX kurucusu Elon Musk'tan Rusya'nın drone saldırıları için Starlink uydularını kullanmasını durdurmasını istedi.

Bu adımın, Rusya'nın cephe hattındaki operasyonlarında ve ilerleyişinde önemli aksamalara neden olduğu ifade ediliyor.

Görevden alınmasının hemen ardından Facebook'ta yaptığı paylaşımda Fedorov, başarılarını sıraladı ve "asimetri, inovasyon hızı ve örgütsel güç yoluyla düşmanı yenmeye" devam edeceğini belirtti.

Ukrayna, son haftalarda Rusya genelinde uzun menzilli saldırılarını artırdı; petrol rafinerilerini ve ülkenin en büyük çevrimiçi perakendecisi Wildberries'in depolarını hedef alan yüzlerce insansız hava aracı fırlattı.

Bölge Valisi Andrey Vorobyov'a göre Moskova, Cumartesi gecesi yaklaşık 600 insansız hava aracının fırlatılmasıyla "son dönemin en büyük drone saldırılarından birine" maruz kaldı.