Sözlü Düellodan Sahadaki Namlulara: İran ve ABD Arasındaki "Kırmızı Çizgi" Savaşı Kızışıyor

İran sokaklarında protestolar sürerken Washington-Tahran hattındaki gerilim, diplomatik sınırları aştı. Trump’ın "Harekete geçmeye hazırız" restine, İran Meclis Başkanı Kalibaf’tan tarihi bir tehdit geldi: "Bölgedeki tüm ABD üsleri artık meşru hedefimizdir." Peki, bu karşılıklı meydan okuma bir blöf mü, yoksa yaklaşan fırtınanın ayak sesleri mi?

Gerçeğin Çıplak Portresi

Orta Doğu, 28 Aralık 2025'te İran ve Rojhılat’ta başlayan protestoların gölgesinde yeni ve tehlikeli bir uluslararası krize uyandı.

Ne Oldu?

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki göstericilere ateş açılması halinde ABD'nin müdahale edeceğini ("Harekete geçmeye hazırız") duyurdu. Buna karşılık İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, bu açıklamayı bir "savaş ilanı" sayarak bölgedeki tüm ABD üslerini "meşru hedef" ilan etti.

Neden? 

İnsan hakları örgütlerine göre protestolarda güvenlik güçlerinin ateşiyle 7 kişinin hayatını kaybetmesi ve 33 kişinin yaralanması, Washington'un tepkisini tetikledi. Tahran ise bunu "iç işlerine müdahale" ve "kırmızı çizgi ihlali" olarak görüyor.

Kimler Sahnede? 

ABD kanadında Donald Trump; İran kanadında ise Meclis Başkanı Kalibaf, Dini Lider Danışmanı Ali Laricani ve Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi başrolde.

Nerede? 

Gerilim, İran sokaklarından başlayıp, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri varlığına (üslerine) kadar geniş bir coğrafyayı kapsıyor.

Görünenden Daha Fazlası: Tehdit mi, Savunma Doktrini mi?

Buradaki kritik detay, İranlı yetkililerin söylem değişikliğidir. Kalibaf’ın Trump’ın sözlerini "resmi bir itiraf" olarak nitelendirip, ABD üslerini doğrudan hedefe koyması, İran’ın "vekil güçler" üzerinden yürüttüğü çatışma stratejisini, "doğrudan devletten devlete çatışma" tehdidine evirdiğini gösteriyor. Ali Şemhani'nin "Elleri keseceğiz" çıkışı, rejimin beka kaygısının zirve yaptığının kanıtı.

Güç Haritası: Kazananlar, Kaybedenler ve Sessiz Kalanlar

Bu krizde aktörlerin pozisyonları netleşiyor:

Şahinler (Kazanan): Dış tehdidin varlığı, İran içindeki sertlik yanlısı kanadın (Kalibaf, Laricani) elini güçlendiriyor. "Dış güçler" söylemi, güvenlik politikalarını sıkılaştırmak için bir kaldıraç olarak kullanılıyor.

Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan (Sıkışan): Olayların başında "Sorun ekonomiktir, dış güçleri suçlamayın" diyen Pezeşkiyan'ın özeleştirel yaklaşımı, Trump'ın sert çıkışı ve Şahinlerin "Bakın, ABD arkasında" teziyle gölgede kaldı. Ilımlı siyaset, güvenlikçi politikaların altında ezilme riskiyle karşı karşıya.

Protestocular (Ateş Hattında): Göstericiler, bir yandan rejimin kurşunları, diğer yandan uluslararası siyasetin öznesi olmanın getirdiği "ajanlık" suçlamaları arasında sıkışmış durumda.

Perdenin Arkasındaki Dinamik: Tarihsel Hafıza Kartı

Medyanın gözden kaçırdığı, ancak İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi'nin masaya sürdüğü "Tarihsel Güvensizlik" kartıdır. Bekayi'nin 1953 Musaddık darbesini, 1988'de düşürülen yolcu uçağını ve Saddam'a verilen desteği hatırlatması tesadüf değildir. Tahran, iç kamuoyunu konsolide etmek için "ABD'nin derdi İran halkı değil, İran'ın kaynaklarıdır" mesajını işleyerek milliyetçi bir refleks uyandırmaya çalışıyor.

MaxHaber Analizi

Kırılma Noktası: ABD ve İran arasındaki "soğuk savaşın" sıcak çatışmaya, hatta bölgesel bir savaşa dönüştüğü an olarak. Trump'ın "hazırız" sözü ile Kalibaf'ın "üsleri vururuz" resti, vekil güçlerin devreden çıktığı yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.

Rejimin Can Simidi: Tıpkı geçmişte olduğu gibi, dışarıdan gelen sert bir tehdidin, içerideki meşru protestoları "vatana ihanet" parantezine alarak bastırmak için kullanıldığı ve rejimin ömrünü uzattığı bir dönemeç olarak.

Her iki durumda da bu haber, İran'ın iç meselesinin nasıl küresel bir güvenlik krizine dönüştüğünün belgesidir.

Karar Sizin

İranlı yetkililer ABD müdahalesinin bölgeyi ateşe atacağını savunurken, Trump yönetimi sessiz kalmanın katliama ortak olmak olduğunu ima ediyor. Sizce; bir süper gücün müdahalesi, baskı altındaki bir halka "kurtuluş" mu getirir, yoksa o coğrafyayı Irak ve Libya örneklerinde olduğu gibi daha derin bir kaosa mı sürükler?

Kaynak: MaxHaber İstihbarat Servisi, Reuters, İnsan Hakları Gözlemevleri, Rudaw

 Kaynak Notu: Bu haber, açık kaynaklar, resmi devlet açıklamaları ve doğrulanmış sosyal medya paylaşımları esas alınarak hazırlanmıştır.

Gorsel: Strasam.org