Trump’ın "NATO Cepheden Kaçtı" İddiası Büyük Öfke Yarattı

ABD Başkanı Donald Trump, Fox News’e verdiği mülakatta NATO müttefiklerini sert bir dille eleştirerek, müttefik askerlerinin Afganistan’daki 20 yıllık savaş boyunca "cephe hattının biraz gerisinde durduğunu" iddia etti. 

Trump’ın bu çıkışı, Afganistan’da binin üzerinde kayıp veren NATO ülkelerinde ve özellikle 457 askerini kaybeden İngiltere’de büyük bir infial yarattı.

Bu gerilimin temel nedeni, Trump'ın NATO'nun ABD'ye olan sadakatini sorgulaması ve müttefiklerin geçmişteki fedakarlıklarını küçümseyen bir üslup takınmasıdır. 

Trump, "Bize ihtiyaçları olduğunu söylüyorlar ama biz onlara hiçbir zaman ihtiyaç duymadık; Afganistan'da bile biraz arkada beklediler" diyerek, ittifakın temel taşı olan 5. Madde'nin geleceğini de tartışmaya açtı. Bu açıklamalar, müttefik başkentlerinde sadece bir "hata" olarak değil, ortak savunma iradesine vurulmuş ağır bir darbe olarak nitelendiriliyor.

Trump’ın sözleri sonrasında İngiltere Başbakanı Keir Starmer ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte başta olmak üzere pek çok liderden jet hızıyla tepki geldi. 

Starmer, "Başkan, İngiliz kuvvetleri dahil NATO askerlerinin rolünü küçümseyerek hata yapmıştır" derken, sahada hayatını kaybeden askerlerin aileleri Trump’ın sözlerini "en büyük hakaret" olarak tanımladı. Diplomatik kaynaklar, bu açıklamanın ABD ile Avrupa arasındaki güven bunalımını derinleştireceğinden endişe ediyor.

Müttefiklerin Fedakarlığı Verilerle Ortada

Trump’ın iddialarının aksine, Afganistan’daki 20 yıllık süreçte ABD dışındaki NATO ülkeleri çok ağır bedeller ödedi. İstatistikler, sahadaki gerçekliğin Trump’ın tarifinden çok farklı olduğunu kanıtlıyor:

İngiltere: Savaş boyunca 457 askerini kaybetti, binlercesi yaralandı.

Kanada ve Danimarka: Kanada 165 kayıp verirken, Danimarka nüfusuna oranla en fazla kayıp veren ülkelerden biri oldu.

Toplam Kayıp: ABD dışındaki NATO müttefikleri ve ortakları toplamda 1.160’tan fazla askerini bu savaşta feda etti.

"Biz Oradayken Trump Neredeydi?"

Trump’ın açıklamalarına en sert tepkiyi verenlerden biri de savaş gazileri oldu. Afganistan’da görev yapan eski askerler ve milletvekilleri, Trump’ın kendi geçmişindeki "askerlikten kaçma" iddialarını hatırlatarak sert eleştirilerde bulundu.

Siyasi Kanattan Gelen Sert Eleştiriler

İngiltere'de muhalefetten iktidara kadar tüm partiler Trump'a karşı birleşti. Liberal Demokrat lider Ed Davey, "Trump askerlikten 5 kez kaçtı, şimdi ise bizim askerlerimizin fedakarlığını sorgulama cüretini gösteriyor" diyerek tepkisini dile getirdi. Muhafazakar Parti lideri Kemi Badenoch ise Trump’ın sözlerini "tamamen saçmalık" olarak niteledi.

Trump’ın bu hamlesi, sadece geçmişi çarpıtmakla kalmıyor, aynı zamanda NATO’nun gelecekteki olası bir krizde ABD’nin yanında olup olmayacağı sorusuna verilmiş zehirli bir yanıt gibi duruyor. Davos’ta barış mesajları verilirken bir yandan da müttefiklerin askeri onuruna saldırılması, "Trump 2.0" döneminin öngörülemez diplomatik tarzının en net örneği. Uzmanlar, bu tür açıklamaların Rusya ve Çin gibi rakiplerin eline koz verdiğini vurguluyor.

Mark Rutte’den Trump’a "5. Madde" Hatırlatması

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Trump’ın "NATO ABD’yi korur mu emin değilim" sözlerine yanıt verirken, ittifakın tarihindeki tek 5. Madde uygulamasının ABD’ye yapılan 11 Eylül saldırıları sonrası olduğunu hatırlattı. Rutte, "Müttefiklerimiz Afganistan’a ABD için gitti ve orada can verdi. Bu bir 'iki şeritli yol'dur" diyerek Trump'ın "iki yönlü sokak" eleştirisine karşılık verdi.
Kaynak: The Guardian
Fotograf: NBC News