Kanada'dan ithal edilen çok çeşitli mallara yönelik yeni bir ABD gümrük vergisi dalgası, ticaret görüşmelerinin çıkmaza girmesinin ardından 22 Ağustos Cumartesi günü yürürlüğe girdi.

Cuma gecesi sona ermesi planlanan müzakerelerin askıya alındığını duyuran Kanada Başbakanı Mark Carney, ülkesinin ABD mallarına "doları dolarına" karşılıklı gümrük vergisi uygulayacağını belirtti.

Carney, "ABD'nin önerdiği şartlarda son dakika yapılan değişikliklerin adil ya da ekonomik olmadığını ve herhangi bir anlaşmanın güvenilirliğini sorgulattığını" ifade etti.

Başkan Donald Trump'ın 19 Ağustos'a kadar yaklaşık 20 milyar dolarlık Kanada ithalatına %50 vergi uygulama tehdidinde bulunmasının ardından, müzakereciler temmuz ayından bu yana yoğun görüşmeler yürütüyordu.

Trump, hafta başında bu gümrük vergilerini geçici olarak durdurmuş ve iki tarafın da "çok iyi" bir ticaret anlaşması imzalamaya yakın olduğunu söylemişti.

Ancak anlaşma için belirlenen son tarihten dakikalar önce Carney, görüşmelerde "önemli ilerleme" kaydedilmiş olsa da bunun "Kanadalılar için belirlediğimiz hedeflere ulaşmak için yeterli olmadığını" dile getirdi.

Carney, "Sonuç olarak, bu akşam ABD ile ticaret müzakerelerini askıya almaya karar verdim ve müzakerecilere Ottawa'ya dönmeleri talimatını verdim" dedi.

Carney'nin açıklamasının ardından ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, "Kanada bu akşam, bu hafta başında kararlaştırılan şartlar çerçevesinde ticaret anlaşmasını sonuçlandırmayı reddetti" şeklinde konuştu.

Görüşmelerin kesintiye uğraması, hem ABD'li hem de Kanadalı yetkililerin her iki ülkenin de yararına olacak bir ticaret anlaşmasının yakın olduğu yönünde iyimser bir hava sergilediği haftanın başındaki tutuma kıyasla, üslupta önemli bir değişime işaret ediyor.

Müzakerecilerin, ABD'nin Kanada çeliği ve alüminyumuna uyguladığı gümrük vergilerini %50'den %25'e, Kanada otomobillerine uyguladığı gümrük vergilerini ise %25'ten %15'e indirme konusunda bir anlaşma üzerinde görüştüğü bildirildi.

Bunun karşılığında Carney, Kanada eyaletlerinden ABD üretimi alkollü içecekleri tekrar satışa sunmasını istemişti.

İki büyük ticaret ortağı arasındaki gerilim, Trump'ın geçen yıl ocak ayında göreve gelmesi ve Kanada ile ABD arasındaki serbest ticareti etkileyen geniş kapsamlı bir gümrük vergisi programı başlatmasından bu yana artış göstermekte.

Görüşmelerin çıkmaza girmesinin ardından, Kanada, Trump'ın Büyük Buhran döneminden kalma 1930 Gümrük Tarifesi Yasası'nı kullanarak uygulayacağı %50'lik yeni ABD gümrük vergileriyle karşı karşıya kalacak.

Bu vergiler, şarap, süt ürünleri, çimento, giyim ve hokey ekipmanları gibi çeşitli ürünler için uygulanacak.

Bunlar, ABD'nin Kanada çeliği, alüminyumu, otomobilleri ve kerestesine halihazırda uyguladığı mevcut gümrük vergilerine ek olarak getiriliyor.

Kanada'nın en büyük eyaleti Ontario'nun başbakanı Doug Ford, Carney'nin açıklamasının ardından "Başbakan'ın vergisi vergisine, doları dolarına güçlü bir yanıt verme konusundaki kararını tam destekliyorum" dedi.

Kanada, ABD'nin bu kilit sektörlerdeki gümrük vergilerini kaldırmasını veya azaltmasını sağlayacak bir anlaşma arayışı içinde, bir yılı aşkın süredir ABD ile aralıklı olarak devam eden ticaret müzakereleri yürütüyor.

Diğer yandan ABD, Kanada'dan bir dizi taviz talep ediyor; bunlar arasında Amerikan otomobillerine uyguladığı misilleme gümrük vergilerinin kaldırılması ve ABD peynir üreticilerinin daha fazla erişim sağlaması için süt ürünleri kotalarının ayarlanması yer alıyor.

Ayrıca, Trump'ın gümrük vergilerine misilleme olarak geçen yıl çoğu Kanada eyaleti tarafından uygulanan ABD alkol satış yasağının kaldırılmasını da talep etti.

Sınırın her iki tarafındaki işletmeler ve paydaşlar, ABD'nin Kanada'ya uygulayacağı yeni gümrük vergilerinin her iki ülke için de zararlı olacağını savunarak bir anlaşmaya varılması için baskı yapmıştı.

ABD Ticaret Odası hafta başında yaptığı açıklamada, "yüksek gümrük vergilerinin her iki ekonomiye de zarar vereceğini, ABD'li haneler için maliyetleri artıracağını, kritik tedarik zincirlerini daha da aksatacağını ve ABD-Meksika-Kanada Ticaret Anlaşması kapsamındaki ticarete bağlı 13 milyon Amerikan işini riske atacağını" belirtmişti.

Kanadalı Abacus Data firmasının yakın zamanda yaptığı bir ankete göre, Kanadalıların yaklaşık %36'sı ABD gümrük vergilerine misilleme yapılmasını desteklerken, %30'u ise Carney hükümetinin müzakerelere devam etmesini istiyor.

Misilleme, Trump yönetimini rahatsız etme riski taşıyor; ticaret temsilcisi Jamieson Greer, ABD'nin karşı gümrük vergilerine "tahammül etmeyeceğini" söyledi.

Geçen hafta gazetecilere yaptığı açıklamada, "Harekete geçeceğiz" dedi.