Yüzyılın Hesaplaşması: 300 ABD Şehri Petrol Devlerini Mahkemeye Verdi

"Kıyamet Günü" Davası: Exxon, Shell ve BP İklim Krizinden Sorumlu Tutuluyor

Amerika Birleşik Devletleri'nde 15 eyaletten yaklaşık 300 yerel yönetim, küresel ısınmadaki rollerini gizledikleri ve kamuoyunu yanılttıkları gerekçesiyle dünyanın en büyük enerji şirketlerine karşı dev bir hukuk savaşı başlattı.

 BBC'nin incelediği dava dilekçelerinde, "Büyük Petrol" (Big Oil) olarak adlandırılan şirketlerin, ürünlerinin iklim üzerindeki yıkıcı etkilerini onlarca yıldır bilmelerine rağmen kâr hırsıyla bu gerçeği sakladıkları öne sürülüyor.

Dava açan şehirler arasında sel, yangın ve kuraklık gibi aşırı hava olaylarından etkilenen bölgeler ilk sırada yer alıyor.

Davacının Görüşü: “Bu şirketler sadece iklimi değil, gerçeği de kirlettiler. Yarattıkları hasarın faturasını artık vergi mükellefleri değil, bu hasardan kâr edenler ödemeli.”

Tazminat Talebi ve Beklentiler

Davacılar, iklim değişikliğinin neden olduğu altyapı hasarlarını onarmak ve gelecekteki felaketlere karşı şehirleri korumak (deniz duvarları inşa etmek, yangın önlemleri almak vb.) için milyarlarca dolar talep ediyor.

Hukuki Dayanak: Şirketler, "kamu davası" (public nuisance) ve "yanıltıcı reklam/pazarlama" yapmakla suçlanıyor.

Şirketlerin Savunması: Enerji devleri, iklim değişikliğinin küresel bir mesele olduğunu ve tek bir sektörün ya da şirketin mahkemelerde sorumlu tutulamayacağını savunarak davaların düşürülmesini talep ediyor.

"Tütün Davası" Benzetmesi

Hukuk uzmanları, bu süreci 1990'lardaki dev tütün davalarına benzetiyor. O dönemde sigara şirketleri, ürünlerinin kanserojen etkilerini sakladıkları için milyarlarca dolarlık tazminat ödemeye mahkûm edilmişti. Eğer bu davanın seyri de benzer şekilde ilerlerse, enerji sektöründe tarihi bir kırılma yaşanabilir.

Kaynak: BBC News

Fotograf: ADWEEK