Ortadoğu’da Yeni Sayfa: İsrail ve Suriye Arasında Sınırda Kritik Süreç

Ortadoğu’nun en sert fay hatlarından birinde dikkat çekici bir diplomatik hareketlilik yaşanıyor. İsrail ve Suriye, ABD arabuluculuğunda Paris’te yürütülen müzakerelerin beşinci turunda, sınır hattına ilişkin yeni bir çerçeve üzerinde ilerleme kaydetti.

İsrail Başbakanlık Ofisi’nden yapılan açıklamada, tarafların görüşmeleri hızlandırma ve kalıcı istikrarı hedefleme konusunda mutabık kaldığı bildirildi.

Paris’te Beşinci Tur: Diyalog Hız Kazandı

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi, Paris’te gerçekleştirilen son temasların ardından sürecin “olumlu” seyrettiğini duyurdu. Açıklamada, ABD’nin arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin sınır hattında uzun vadeli güvenlik ve istikrarı amaçladığı vurgulandı.

Masadaki İki Ana Başlık: Güvenlik ve Ekonomi

Müzakerelerde iki kritik konu öne çıktı.

Dürzi Toplumunun Korunması:
Taraflar, Suriye’nin güneyinde yaşayan Dürzi toplumunun güvenliğinin sağlanması ve bu konuda ortak mekanizmalar oluşturulması konusunda uzlaşıya vardı.

Silahsızlandırılmış Ekonomik Bölgeler:
ABD’nin önerisiyle gündeme gelen plan, sınır hattında askeri unsurlardan arındırılmış ancak ticari faaliyetlere açık özel ekonomik bölgeler kurulmasını öngörüyor. Projenin, bölgesel ortakların finansmanıyla ve Washington’un “ekonomi yoluyla istikrar” yaklaşımı çerçevesinde hayata geçirilmesi planlanıyor.

Şam’ın Kırmızı Çizgileri: 1974 Anlaşması

Suriye resmi haber ajansı SANA’ya göre, Suriye heyeti görüşmelere kendi şartlarını taşıdı. Dışişleri Bakanı Esed Şeybani ve İstihbarat Başkanı Hüseyin Selame’den oluşan heyet, İsrail’in Aralık 2024’teki siyasi değişim öncesindeki hatlara çekilmesini talep etti.

Şam yönetimi ayrıca, 1974 Kuvvetlerin Birbirinden Ayrılması Anlaşması’nın güncellenerek yeniden yürürlüğe sokulmasını masaya getirdi.

Jeopolitik Fay Hatlarında Ekonomik Yaklaşım

Bu müzakere süreci, İsrail–Suriye hattında onyıllardır süren mutlak düşmanlık anlayışının yerini, temkinli bir ekonomik pragmatizme bırakmaya başladığını gösteriyor. Washington’un “refah yoluyla barış” yaklaşımı, sınır hattını askeri bir cephe olmaktan çıkarıp kontrollü bir iş birliği alanına dönüştürmeyi hedefliyor.

Dürzi toplumunun korunmasına yönelik mutabakat ise İsrail açısından iç politik hassasiyetleri gözetirken, Suriye’nin güneyinde istikrarlı bir tampon alan oluşturma arayışına da karşılık geliyor. Şam’ın 1974 anlaşmasına dönüş talebi ile İsrail’in kalıcı silahsızlandırılmış bölge ısrarı arasındaki denge, yeni güvenlik mimarisinin dayanıklılığını belirleyecek.

Trump Vizyonu Sahada, Gözler Sürecin Devamında

Axios’un aktardığına göre, taraflar görüşme trafiğinin artırılması ve güven artırıcı adımların atılması konusunda fikir birliğine vardı. Sürecin, Suriye’nin yeni yönetiminin uluslararası meşruiyetini güçlendirmesi; İsrail’in ise kuzey sınırındaki güvenlik risklerini azaltması bekleniyor.

Paris’te atılan bu adımlar, Ortadoğu’da uzun süredir donmuş olan bir dosyanın yeniden açıldığını gösterirken, bölgesel dengelerin nasıl şekilleneceği önümüzdeki turlarda netlik kazanacak.
Bu kritik gelişmenin verileri, 6 Ocak 2026 tarihi itibarıyla uluslararası diplomasi trafiğine ve resmi devlet kanallarına yansıyan şu kaynaklara dayanmaktadır:

Resmi ve Medya Kaynakları

İsrail Başbakanlık Ofisi (PMO): Binyamin Netanyahu’nun ofisinden yapılan ve müzakerelerin beşinci turunun tamamlandığını duyuran resmi basın bülteni.

Axios (Barak Ravid): Paris’teki gizli görüşmelerin detaylarını, "beşinci tur" vurgusuyla ve ABD'nin sunduğu "Silahsızlandırılmış Ekonomi Bölgesi" (SEB) planıyla birlikte sızdıran ilk uluslararası haber portalı.

SANA (Suriye Arap Haber Ajansı): Şam yönetiminin (Dışişleri Bakanı Esed Şeybani ve İstihbarat Başkanı Hüseyin Selame) müzakerelere dair "dengeli güvenlik" ve "1974 sınırlarına dönüş" şartlarını içeren resmi açıklaması.

Beyaz Saray Dış Politika Ofisi: Başkan Trump'ın "Ortadoğu Barış Vizyonu" kapsamında Paris sürecine verilen lojistik ve diplomatik desteğe dair yapılan haftalık bilgilendirme notları.