Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Irak ekonomisine büyük darbe vurdu.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından bölgesel çatışma patlak verdiğinde, etkileri Irak'ta hemen hissedildi. Bağdat yönetimi, sadece bölgesel güvenlik endişeleriyle değil, aynı zamanda hızlanan bir mali krizle de karşı karşıya kalmış durumda.

Kamu sektörü maaşları ve hükümet harcamalarının ekonomik faaliyetlerin büyük bir kısmını oluşturduğu Irak, ciddi bir para sıkıntısı yaşıyor.

Mali kriz, Irak'ın petrol ihracatına aşırı bağımlılığından kaynaklanıyor. Ham petrol satışları devlet gelirlerinin yüzde 85 ila yüzde 90'ını oluşturduğundan, ülkenin bütçesi Basra Körfezi'nden başlayan kesintisiz bir petrol akışına bağlı. 2026 yılının başlarında savaşın patlak vermesi ve Irak'ın petrol ihracatının büyük bir kısmı için kritik önemdeki Hürmüz Boğazı'nın kapanması, devletin ekonomisine ciddi bir darbe indirdi.

İhracattaki ani düşüş dikkat çekiciydi. Mart ayında Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim zirveye ulaştığında, Irak'ın petrol ihracat hacmi, aylık yaklaşık 100 milyon varil olan standart seviyelerden yalnızca 18,6 milyon varile düştü. Aylık gelirler bir gecede yaklaşık 6,8 milyar dolardan 2 milyar doların altına geriledi ve Maliye Bakanlığı büyük bir bütçe açığı ile karşı karşıya kaldı.

Irak'ta kamu sektörü, nüfusun refahı için kritik bir öneme sahip. Milyonlarca kamu sektörü çalışanı, emekli ve sosyal yardım alan kişi, hayatta kalmak için merkezi hükümetten gelen aylık doğrudan ödemelere güveniyor. Irak Merkez Bankası'ndaki döviz rezervleri başlangıçta bir tampon sağlasa da, finans uzmanları, kamu maaşlarının doğrudan tehdit altına girmeden önce likit rezervlerin yalnızca birkaç ay boyunca finansman açığını kapatabileceği konusunda uyarıyor.

Derinleşen ekonomik daralma, sıradan vatandaşları da olumsuz etkiledi. Kesintiye uğrayan ticaret yolları, Bağdat ve Erbil gibi büyük şehirlerde temel gıda ve tüketim fiyatlarını artırdı. Komşu İran'dan yapılan temel ithalat durdu, bu da yerel emtia fiyatlarında ve günlük yakıt maliyetlerinde artışa yol açtı. Aynı zamanda, yerel elektrik şebekelerini beslemek için uzun süredir İran'dan ithal edilen doğal gaza bağımlılık, bölgesel sıcaklıkların zirve yaptığı dönemde elektrik kesintilerini daha da kötüleştirdi.

Irak Petrol Bakanlığı, alternatif lojistik ve güvenlik önlemlerinin devreye girmesiyle ham petrol ihracatında günlük 2 milyon varile doğru ilk bir toparlanma olduğunu bildirse de, devlet bütçesine verilen mali zarar derin kalmaya devam ediyor. Parlamento mali komitesi, süregelen açık baskılarının gölgesinde gelecekteki bütçe çerçevelerini hazırlamaya başladı.

Coğrafi ve siyasi olarak komşuları arasında sıkışıp kalan Irak'ın en temel kırılganlığı, komşu ülkede patlak veren çatışmanın ardından ortaya çıktı: tek bir ihracat yolunun kesilmesi halinde dahi ciddi darbe alan bir ekonomi.