ABD ve Türkiye Arasında Tarihi Uzlaşma: Halkbank Davası Askıya Alınıyor

Yıllardır Süren Hukuki Süreçte "Ertelenmiş Kovuşturma" Formülü Devreye Girdi; Şartlar Sağlanırsa Dava Tamamen Düşecek

ABD Adalet Bakanlığı ile Türkiye, 2019 yılından bu yana devam eden ve iki ülke ilişkilerinde önemli bir gündem maddesi olan Halkbank davasında çözüme ulaştı. Manhattan Bölge Yargıcı Richard Berman'ın duyurduğu "ertelenmiş kovuşturma anlaşması" (deferred prosecution agreement) kapsamında, yıllardır süren dava süreci ilk aşamada askıya alınıyor.

Anlaşmanın temelini oluşturan bu hukuki formül, Türkiye'nin ve bankanın belirlenen şartları yerine getirmesi halinde dosyanın tamamen kapatılmasını öngörüyor.

 Kulislerde uzlaşma koşulları arasında belirli bir para cezası ödenmesi, benzer ihlallerin tekrarlanmamasına yönelik yapısal taahhütler verilmesi veya banka yönetiminde düzenlemelere gidilmesi gibi maddelerin yer alabileceği değerlendiriliyor. Hukuki çerçeveye göre, anlaşma koşullarının ihlal edilmesi durumunda ABD savcılığının davayı yeniden açma hakkı saklı kalacak.

Diplomatik ve hukuki alandaki bu gelişme, ekonomik göstergelere anında yansıdı. Gelişmenin kamuoyuna yansımasının ardından Borsa İstanbul’da işlem gören Halkbank hisseleri, günlük maksimum artış sınırı olan yüzde 10 oranında değer kazanarak piyasaların bu uzlaşmaya verdiği pozitif tepkiyi ortaya koydu.

Çarşamba Günü Gözler Mahkemede Olacak

Anlaşmanın detayları henüz tam olarak kamuoyuyla paylaşılmadı. Davaya bakan Manhattan Bölge Yargıcı Richard Berman, pazartesi günü yayımladığı yazılı kararda, tarafların kovuşturmanın ertelenmesi konusunda mutabık kaldığını teyit etti. Yargıç Berman, bu uzlaşmanın detaylarını çarşamba günü yapılması planlanan duruşmada her iki tarafın avukatlarına resmen soracağını belirtti.

Siyasi Diplomasi ve Müzakere Süreci

Halkbank hakkındaki ilk suçlamalar 2019 yılında, Donald Trump'ın ilk başkanlık döneminde yöneltilmişti. Trump'ın yeniden Beyaz Saray'a dönüşüyle birlikte, iki NATO müttefiki arasındaki en büyük pürüzlerden birinin ortadan kalkması için diplomatik kanallar hızlandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, eylül ayında Trump ile gerçekleştirdiği görüşmenin sorunların çözümüne katkı sağlayacağını belirtmiş, ardından yapılan bir telefon görüşmesinde Trump'ın kendisine "Halkbank meselesi bizim için bitti" dediğini aktarmıştı. Uluslararası basına yansıyan haberlere göre, Türk yetkililer müzakere sürecinde davanın yaklaşık 100 milyon dolarlık bir ödeme ile çözüme kavuşturulmasını önermişti.

Davanın Arka Planı ve 2019'dan Bugüne Hukuki Süreç

Ekim 2024'te ABD Yüksek Mahkemesi'nin, bankanın "Yabancı Devlet Dokunulmazlık Yasası" kapsamında yargılanamayacağı itirazını reddetmesiyle süreç son viraja girmişti.

Suçlamaların Temeli: 2019 yılında hazırlanan iddianamede Halkbank; İran'ın ABD yaptırımlarını delmesine yardımcı olmak amacıyla dolandırıcılık ve kara para aklamakla suçlanmıştı. ABD'li savcılar, 20 milyar dolarlık kısıtlı fonun transfer edildiğini iddia etmiş, banka ise tüm suçlamaları kesin bir dille reddetmişti.

Önceki Davalarla Bağlantı: Dava, 2017'de suçlamaları kabul eden İranlı iş insanı Reza Zarrab ve 2018'de mahkumiyet alıp cezasını çektikten sonra 2019'da Türkiye'ye dönen eski Halkbank yöneticisi Mehmet Hakan Atilla dosyalarının bir uzantısı olarak yürütülüyordu.

Gerçekleşen bu son uzlaşma, uzun ve karmaşık bir hukuki yolculuğun ardından uluslararası hukukta karşılıklı mutabakatın sağlandığı önemli bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti.

Kaynak: Euronews