Dijital denetim mekanizmasında "manipülasyon" tartışması

Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) hakkında son günlerde ortaya atılan "kamu çalışanları üzerinde baskı aracı oluşturduğu" ve "toplumda ihbar kültürünü tetiklediği" yönündeki iddialar, İletişim Başkanlığı tarafından mercek altına alındı. 

DMM, 17 Şubat 2026 itibarıyla yaptığı resmi açıklamada, bu iddiaların sistemin işleyiş prensipleriyle çeliştiğini ve manipülasyon amacı taşıdığını belirtti.

Sistemin temel amacı; vatandaşın talep ve önerilerini doğrudan kurumlara iletmesi olarak tanımlanırken, her başvurunun bir "disiplin cezası" doğurmadığı, aksine mevzuat süzgecinden geçtiği vurgulandı.

Şikayet hakkı mı, bürokratik baskı mı?

Gundemin odağındaki "olay" bir kurumun yalanlama mesajıdır; ancak arkasındaki "olgu" dijitalleşen devlet yönetiminde "Hesap Verilebilirlik" (Accountability) kavramıdır.

İddia: Bazı mecralarda CİMER’in bir "cezalandırma mekanizması" gibi çalıştığı ve memurlar üzerinde stres kaynağı olduğu öne sürüldü.

Kurumsal Gerçeklik: CİMER, vatandaş ile devlet arasındaki bürokratik engelleri kaldıran bir köprüdür. DMM’nin açıklamasına göre, sistemin bir "baskı aracına" dönüşmesini engelleyen en büyük bariyer, başvuruların hukuki bir değerlendirme sürecinden geçmesidir. 

Rastgele veya mesnetsiz her bildirim, bir kamu görevlisi için otomatik yaptırım anlamına gelmemektedir.

5690 Sayılı Yönetmelik: Filtreleme nasıl çalışıyor?

DMM, tartışmaların odağındaki "ihbar kültürü" kaygısına karşı 5690 sayılı CİMER Yönetmeliği’ni hatırlattı. Bu yönetmelik, sistemi suistimallere karşı koruyan bir kalkan işlevi görüyor:

Somut Belge Şartı: Tahmin veya zanna dayalı, hiçbir kanıt sunmayan başvurular işleme alınmıyor.

Anlaşılırlık Kriteri: Konusu ve amacı net olmayan, muğlak ifadeler içeren talepler doğrudan eleniyor.

Hukuki Değerlendirme: İşleme alınan başvurular, ilgili kurumun hukuk ve disiplin mevzuatı çerçevesinde inceleniyor; yani sistem yargısız infaz yapmıyor.

Katılımcı Demokrasi ve Şeffaflık

Siyaset bilimi çerçevesinde CİMER, dünyanın en büyük "Doğrudan Geri Bildirim" mekanizmalarından biri olarak kabul edilir. 

Devletin kendi iç işleyişini vatandaşın gözüyle denetlemesi, modern yönetim modellerinde "açık hükümet" (open government) ilkesinin bir parçasıdır.

DMM’nin vurguladığı "manipülasyon" vurgusu, bu tür şeffaflık araçlarının işlevsizleştirilmesinin, kamu yönetimindeki denetim mekanizmalarını zayıflatabileceği endişesine dayanıyor. 

Sistemin bir "ihbar aracı" olarak etiketlenmesi, vatandaşın anayasal dilekçe ve bilgi edinme hakkını kullanmaktan çekinmesine yol açabilecek sosyolojik bir risk taşımaktadır.

Kaynak: T.C. İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Resmi Açıklaması, 5690 Sayılı CİMER Yönetmeliği, Trt Haber
Gorsel: Anadolu Ajansi (AA)