Avrupa'dan Trump'a 'Grönland' resti: Ticaret anlaşması rafa kalktı

ABD Başkanı Donald Trump’ın, Grönland’ın satışına onay vermeyen 8 Avrupa ülkesini "gümrük vergisi" ile cezalandırma kararı, Brüksel koridorlarında deprem etkisi yarattı. 

Avrupa Parlamentosu’ndaki (AP) dengeleri elinde tutan en büyük siyasi gruplar (EPP, S&D ve Renew Europe), ortak bir tavır alarak Temmuz ayında İskoçya’da uzlaşılan "Turnberry Ticaret Anlaşması"nın onaylanmasının artık imkansız olduğunu ilan etti. Bu hamle, Trump’ın "ya toprak ya vergi" stratejisine karşı Avrupa’nın verdiği en sert kurumsal yanıt oldu.

İskoçya uzlaşısından vergi savaşına

Krizin merkezinde, geçtiğimiz Temmuz ayında Ursula von der Leyen ile Trump arasında İskoçya’da varılan prensip anlaşması yatıyor. O anlaşma, Avrupa’nın ABD ürünlerine gümrük vergisini sıfırlamasını öngörüyordu. 

Ancak Trump’ın dün, Grönland’ı satmadıkları gerekçesiyle 8 AB ülkesine (Danimarka, Almanya, Fransa vb.) 1 Şubat 2026’dan itibaren %10, Haziran’da ise %25 ek vergi getireceğini açıklaması, masayı devirdi.

"Yıldırma politikasına boyun eğmeyiz"

AP’nin en büyük grubu EPP’nin lideri Manfred Weber, "Tehditler altındayken onay mümkün değil" diyerek kapıyı kapattı. Sosyalistlerin (S&D) lideri Iratxe Garcia-Perez ise Trump’ın tavrını "emperyalist tehdit" olarak nitelendirerek, AB’nin "zorlamaya karşı aracını" (anti-coercion instrument) devreye sokması gerektiğini vurguladı. 

Liberal kanat (Renew Europe) lideri Valerie Hayer de "Grönland’ı ilhak planını reddedenlerin cezalandırılması kabul edilemez" diyerek Turnberry anlaşmasını oylamayacaklarını bildirdi.

Ticaret, toprak pazarlığına kurban gitti

Trump, ticari ilişkileri jeopolitik bir toprak alım satımı için "kaldıraç" olarak kullanıyor. Analiz edildiğinde; AP’nin bu sert çıkışı sadece bir tepki değil, AB’nin egemenlik haklarını koruma refleksidir. 

Trump’ın "Dünya barışı tehlikede" argümanıyla Grönland’ı istemesi ve karşılığında Avrupa ekonomisini hedef alması, transatlantik ilişkilerde güveni sıfırlamış durumda. Turnberry anlaşmasının askıya alınması, ABD ihracatçısı için de büyük bir pazar kaybı anlamına geliyor.

Şubat 2026 kritiği

Trump’ın açıkladığı vergi takvimi işlerse, 1 Şubat 2026’da ticaret savaşı resmen başlayacak. AP’nin vetosu, AB Komisyonu’nu ABD’ye karşı "hedefli ve orantılı" misilleme yapmaya zorlayabilir. 

Eğer Washington, Grönland şartından geri adım atmazsa, sadece Turnberry anlaşması iptal olmakla kalmayacak, AB ve ABD arasında gümrük duvarlarının yeniden yükseldiği kaotik bir döneme girilecek.

Kaynak: Avrupa Parlamentosu Grup Başkanlığı Açıklamaları
Gorsel: AA