Avrupa’da Booking’e karşı başlatılan toplu tazminat hamlesi Türkiye’ye de uzandı. 21 bini aşkın tesis için 3 milyar euroluk tazminat hesaplanıyor. Dava kazanılırsa, düşen komisyon oranları oda fiyatlarına indirim olarak yansıyacak

Avrupa otel sektörünün çatı kuruluşu Avrupa Otelciler, Restoranlar ve Kafeler Birliği (HOTREC) ve kıta genelindeki 30'dan fazla ulusal otel birliğinin desteğiyle Booking.com'a karşı toplu tazminat davası açıldı. Avrupa'da 15 binden fazla otelin katıldığı bu girişimin Türkiye ayağı da başladı. Hollanda merkezli Stichting Hotel Claims Alliance tarafından yürütülen süreçte, Booking.com'un yıllarca uyguladığı ve rekabet hukukuna aykırı olduğu belirlenen komisyon oranları nedeniyle zarar gördüğünü düşünen Türk otelleri de davaya katılabilecek.

21 BİN TESİS VAR
2004-2025 döneminde Türkiye'de platforma kayıtlı 21 bini aşkın tesis bulunuyor. Tüm otellerin davaya katılması halinde tazminat potansiyelinin yaklaşık 3 milyar euro olacağı hesaplanıyor. Ancak tesislerin yüzde 10'unun sürece katılması durumunda 450-500 milyon euroluk tazminat kazanılması bekleniyor. Yüksek komisyon oranlarının aşağıya çekilmesinin uzun vadede oda fiyatlarına yansıması öngörülüyor.

2017'DE GÜNDEME GELMİŞTİ
Booking'in komisyon oranları Türkiye'de ilk kez 2017 yılında incelenmiş ve rekabet ihlali tespit edilmişti. Avrupa'da ise Avrupa Adalet Divanı'nın 19 Eylül 2024 tarihli kararıyla bu uygulamaların AB rekabet hukukuna aykırı olduğu hükmüne varılmıştı. Bu kararın ardından Avrupa genelinde toplu tazminat süreci başlatılırken, Türkiye'deki oteller de aynı uygulamalardan kaynaklanan zararları için uluslararası girişime katılma imkânı buldu.

% 30'A VARAN KOMİSYON
Davanın Türkiye ayağında Hergüner Bilgen Üçer Avukatlık Ortaklığı hukuki destek sağlıyor. Hukuk bürosu, bu süreçle ilgili uzun yıllardır konaklama sektöründe deneyimi bulunan Armin Zerunyan'dan da destek alıyor. Booking'in oteller açısından önemli bir dijital dağıtım kanalı olduğunu vurgulayan Zerunyan, bu davanın ticari ilişkinin kesilmesi anlamına gelmediğini belirtti. Zerunyan, "Bizim asıl itirazımız pazar gücünün kullanılması ve özellikle bağımsız ve orta ölçekli otellerin yüzde 25-30'lara ulaşan komisyonlarla çalışmak zorunda bırakılması" dedi.

VATANDAŞI DA ETKİLİYOR
Sürecin 2027 itibarıyla başlayıp 2-3 yıl sürmesi bekleniyor, ancak tarafların uzlaşması halinde daha kısa sürede sonuçlanabileceği ifade ediliyor. Komisyon oranlarına karşı yapılacak düzenlemenin vatandaşa da olumlu yansıyacağı belirtiliyor. Zerunyan, "Maliyet baskısının azalması, otellerin fiyatlarını daha rekabetçi belirlemesine imkân verebilir. Özellikle yüksek sezonlarda ve fiyat hassasiyetinin arttığı dönemlerde bu durum, oda fiyatlarının daha kontrollü seyretmesine katkı sağlayabilir" dedi.

YÜZDE 17 KOMİSYON SINIRI
Geçen hafta AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Yeni düzenleme, Booking.com, Airbnb ve benzeri yabancı merkezli dijital konaklama ve rezervasyon platformlarının Türkiye'deki faaliyetlerini yasal çerçeveye oturtmayı amaçlıyor. Teklife göre bu platformların Türkiye'de faaliyet gösterebilmesi için izin belgesi alma zorunluluğu getirilecek. 2 yıl geçerli izin belgesinin ücreti 5 milyon TL olacak. Bu belgeye sahip platformlar, satış bedelleri üzerinden yüzde 17'den fazla komisyon kesemeyecek. Teklif ekim ayında mecliste görüşülecek.

OTELLER MİSİLLEMEDEN ENDİŞELİ
Türkiye'de bazı oteller, "Booking ile karşı karşıya gelirsek yaptırım uygulanır mı?" endişesi taşıyor. Bunu çok iyi anladıklarını belirten Armin Zerunyan, "Avrupa'daki 15 binden fazla otel Booking ile ticari ilişkisini sürdürürken davaya katıldı ve herhangi bir sistem kapatılması ya da iş hacmi kaybı yaşanmadı. Toplu dava yapısı nedeniyle Türkiye'deki katılımcı oteller de davanın son aşamasına kadar anonim kalabilecek. Ancak tazminat hesaplaması yapılacaksa, otellerin dijital ortamda komisyon faturalarını ibraz etmesi gerekecek" şeklinde konuştu.