AK Parti’nin Güneydoğu Anadolu’da Aday Stratejisi: Batman Örneği Üzerinden Bir Analiz

Güneydoğu Anadolu’da AK Parti’nin Yerel Siyaset Yaklaşımı

AK Parti, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde uzun yıllar boyunca yerel siyaseti yönetirken ideolojik yayılmadan çok yerel dengeyi korumaya dayalı bir aday belirleme stratejisi izledi. 

Bu stratejinin merkezinde; aşiret liderleri, büyük aileler ve yerel kanaat önderleriyle kurulan ilişkiler yer aldı. 

Amaç, kısa vadede seçim kazanmak ve sahada istikrar sağlamak mi uzun vadeli toplumsal refah mi olmaliydi?

Batman ili ve ilçeleri, bu yaklaşımın sonuçlarının en net gözlemlenebildiği örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Batman’da Aday Belirleme Sürecinin Yapısal Sorunları

Batman’da AK Parti’nin geçmiş dönem aday tercihleri incelendiğinde, adayların önemli bir bölümünün toplumsal karşılıktan çok yerel güç ilişkileri üzerinden belirlendiği görülüyor. 

Aşiret temsiliyeti veya güçlü aile bağları, liyakat, yerel yönetim tecrübesi ve kamu yönetimi bilgisi gibi kriterlerin önüne geçebildi.

Bu durum özellikle ilçelerde şu sonuçları doğurdu

Belediye başkanlarının parti kimliğinden çok aşiret kimliğiyle anılması

Hizmet üretiminin yerini yerel dengeyi koruma refleksinin alması

Parti tabanında aidiyet zayıflaması

Kısa Vadeli Başarı, Uzun Vadeli Kayıp

AK Parti’nin bu stratejisi, bazı seçimlerde kısa vadeli başarılar getirmiş olsa da orta ve uzun vadede siyasi erozyona yol açtı. Batman’da seçmen davranışı zamanla şu yönde değişti:

Adayın partisi değil, kişisel gücü oy belirleyici hale geldi

Parti politikaları yerel düzeyde anlamını yitirdi

Seçmen nezdinde “değişebilirlik” algısı arttı

Bu tablo, partinin kurumsal kimliğinin zayıflamasına neden oldu.

Aşiret Merkezli Yönetimin Belediyelere Etkisi

Batman ve ilçelerinde aşiret temelli adaylıkların yaygınlaşması, belediyeleri modern yerel yönetim anlayışından uzaklaştırdı. Belediyeler zaman zaman:

İstihdamda akrabalık ilişkilerinin önceliklendirildiği

Hizmetlerin eşitlik yerine denge gözetilerek dağıtıldığı

Şeffaflık ve hesap verebilirliğin geri plana itildiği
yapılara dönüştü.

Bu durum, hem kamu hizmetlerinin kalitesini düşürdü hem de merkezi yönetimle yerel yönetimler arasında güven sorunları yarattı.

Batman Örneğinde Ortaya Çıkan Olumsuz Sonuçlar

Parti Aidiyetinin Zayıflaması

Adayların parti politikalarından bağımsız hareket etmesi, AK Parti’nin Batman’daki teşkilat yapısında kopukluklara yol açtı.

Seçmen Güvensizliği

Seçmen, sandıkta ideolojik tercih yerine “kime mecburum?” sorusunu sormaya başladı.

Yerel Yönetim Performansında Düşüş

Hizmet üretimi yerine güç dengesi yönetimi öne çıktı.

Sorun Nerede Başladı?

AK Parti’nin Güneydoğu Anadolu’da yaşadığı sorun, bölgeyi yanlış okumasından değil; bölgeyi sadece sosyolojik denge üzerinden yönetmeye çalışmasından kaynaklandı. 

Aşiret gerçeğini tamamen yok saymak mümkün değil; ancak bu yapıyı siyasetin ana belirleyicisi haline getirmek, partiyi kendi kimliğinden uzaklaştırdı.

Tarafsız ve Profesyonel Çözüm Önerileri

Liyakat Temelli Aday Modeli

Aday belirleme sürecinde:

Yerel yönetim tecrübesi

Kamu yönetimi bilgisi

Şeffaflık ve hesap verebilirlik geçmişi
öncelikli kriterler haline getirilmeli.

Aşiretlerle Dolaylı Değil Kurumsal İlişki

Aşiret liderleriyle aday pazarlığı yerine:

Sivil toplum

Meslek odaları

Yerel platformlar
üzerinden kurumsal temas kurulmalı.

İlçe Bazlı Performans Denetimi

Belediye başkanlarının:

Hizmet üretimi

Bütçe yönetimi

Sosyal etki
kriterleriyle düzenli olarak değerlendirilmesi sağlanmalı.

Parti Teşkilatlarının Güçlendirilmesi

İl ve ilçe teşkilatları, adayın arkasında duran değil; adayı denetleyen yapılar haline getirilmeli.

Yerel Katılım Mekanizmaları

Mahalle meclisleri ve danışma kurullarıyla:

Aşiret dışı seçmen grupları sürece dahil edilmeli

Belediyeler kişisellikten çıkarılmalı

Batman’dan Çıkan Ders

Batman örneği, AK Parti’nin Güneydoğu Anadolu’da sürdürülebilir bir siyasi varlık için aşiret temelli kısa vadeli çözümler yerine kurumsal ve liyakat odaklı bir modele geçmesi gerektiğini net biçimde ortaya koyuyor. 

Bu dönüşüm, yalnızca seçim kazanmayı değil, yerel yönetimlerde kalıcı güveni yeniden inşa etmeyi mümkün kılabilir.

Kaynak: Haber Merkezi