Avrupa Merkez Bankası (ECB), yaklaşık çeyrek asırdır kullanılan avro banknotlarını yeniden tasarlamak için çalışmalarını sürdürüyor. Yeni nesil banknotların daha güvenli, dayanıklı, sürdürülebilir ve farklı kullanıcı grupları açısından daha erişilebilir olması hedefleniyor.

Avrupa Birliği'ne (AB) üye 27 ülkenin 21'inde resmi olarak kullanılan avro, 1 Ocak 1999'da kaydi para olarak yürürlüğe girmiş, 1 Ocak 2002'den itibaren ise banknot ve madeni para olarak günlük hayatta kullanılmaya başlanmıştır.

Bugün avro; Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan ve Hırvatistan tarafından kullanılmaktadır.

357 MİLYONDAN FAZLA KİŞİ AVRO KULLANIYOR

"Avrupa Para Birimi", "ekü" ve "euro" olarak da adlandırılan avroyu 357 milyondan fazla kişi kullanmaktadır.

ABD dolarının ardından dünyanın en önemli ikinci rezerv para birimi konumundaki avro, uluslararası rezervlerin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturmaktadır.

Avroyu resmi para birimi olarak kullanan AB ülkeleri Avro Bölgesi olarak adlandırılmakta olup, bu bölge, üye ülkelerin merkez bankalarından oluşan Avro Sistemi tarafından yönetilmektedir.

Frankfurt merkezli ECB'nin temel görevleri arasında Avro Bölgesi'nde fiyat istikrarının sağlanması yer almaktadır. Banka ayrıca bankacılık sektörünün denetlenmesi, avro banknotlarının ihraç edilmesi, ödeme sistemlerinin güvenliğinin sağlanması ve dijital avro çalışmalarının yürütülmesi gibi görevler üstlenmektedir.

Avro, farklı renk ve boyutlarda 5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 olmak üzere yedi farklı banknot şeklinde tedavülde bulunmaktadır.

Madeni paralarda ise 1, 2, 5, 10, 20 ve 50 sent ile 1 ve 2 avro kullanılmaktadır.

En yüksek değere sahip 500 avroluk banknotların basımı, terörün finansmanı ve kara para aklamayla mücadele kapsamında 2019 yılında durdurulmuştur.

ECB, yaklaşık 25 yıldır kullanılan avro banknotlarını daha güvenli, sürdürülebilir ve kapsayıcı hale getirmek amacıyla yeniden tasarlamaktadır.

İlk avro banknotlarının ardından 2013-2019 döneminde sahteciliğe karşı geliştirilmiş güvenlik özelliklerine sahip "Europa" serisi dolaşıma çıkarılmıştır.

Yeni hazırlanacak banknotlar ise avronun üçüncü neslini oluşturacaktır.

ECB bu kapsamda üçüncü nesil için hazırlanan 10 tasarım önerisini kamuoyunun görüşüne açmıştır.

ECB Yönetim Konseyinin halktan gelecek geri bildirimler ile uzmanların değerlendirmelerini dikkate alarak yıl sonunda nihai tasarımı seçmesi beklenmektedir.

Yeni avro banknotlarının tasarımının belirlenmesinin ardından birkaç yıl sürecek hazırlık çalışmalarının sonucunda tedavüle girmesi öngörülmektedir.

Yeni seride daha gelişmiş güvenlik özelliklerinin kullanılması, banknotların kullanım ömrünün uzatılması ve çevresel etkilerinin azaltılması hedeflenmektedir.

Görme engelliler dahil farklı kullanıcı gruplarının banknotları daha kolay kullanabilmesini sağlayacak erişilebilirlik unsurlarının da yeni tasarımlarda yer alması planlanmaktadır.

DOLAŞIMDA 30 MİLYARDAN FAZLA AVRO BANKNOTU VAR

ECB verilerine göre bugün dolaşımda toplam değeri 1,5 trilyon avroyu aşan 30 milyardan fazla avro banknotu bulunmaktadır.

ECB Başkanı Christine Lagarde, avro banknotlarının tasarımının Avrupa bütünleşmesinin sembollerinden biri olduğunu belirtmiştir.

Banknotlarda bulunan pencere, kapı ve köprü figürleri Avrupa halkları arasındaki açıklık ve işbirliğini temsil etmektedir.

Lagarde, avro banknotlarının Avrupa'nın en somut ortak sembollerinden biri olduğuna işaret ederek, yaklaşık 20 yılın ardından banknotların farklı yaş ve geçmişlere sahip Avrupalılar açısından daha anlamlı hale gelmesinin zamanının geldiğini ifade etmiştir.

SAHTE AVROYA KARŞI YENİ GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

Yeni banknotların hazırlanmasındaki önceliklerden biri sahteciliğe karşı güvenliğin artırılması olacaktır.

ECB, yeni seriyi daha gelişmiş güvenlik teknolojileriyle donatmayı planlamaktadır. Banknotların daha dayanıklı hale getirilmesi, çevresel etkilerinin ve üretim maliyetlerinin azaltılması da hedefler arasında bulunmaktadır.

Yeni güvenlik teknolojileriyle sahte banknot üretiminin zorlaştırılması ve banknotların gerçek olup olmadığının daha kolay kontrol edilebilmesi amaçlanmaktadır.

Yeni avro banknotlarının tedavüle girmesi, mevcut banknotların bir anda kullanımdan kaldırılması anlamına gelmeyecektir.

Mevcut banknotların yeni seri piyasaya çıktıktan sonra da uzun süre dolaşımda kalması planlanmaktadır. Eski banknotlar yasal ödeme aracı olmayı sürdürecek ve değerlerini kaybetmeyeceklerdir.

Yeni seride 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 avroluk banknotların korunması planlanmaktadır.

Yeni banknotların tedavüle girmesinin ardından Avrupa genelinde günlük hayatta kullanılan milyarlarca banknotun yıllar içerisinde kademeli olarak değiştirilmesi öngörülmektedir.

Avro banknotlarının yeniden tasarlanmasının ECB'nin para politikasında veya avronun değerinde herhangi bir değişiklik oluşturması beklenmemektedir.

Yeni ve eski banknotların uzun süre birlikte dolaşımda kalması planlandığından ani bir geçiş yapılması öngörülmemektedir.

ECB, dijital avro projesine yönelik çalışmalarını sürdürürken fiziki banknotlara yönelik yatırımlarına da devam etmektedir. Böylece nakdin önümüzdeki yıllarda da sistem içerisinde kullanılmaya devam etmesi planlanmaktadır.