ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile yürütülen görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda ilerleme kaydedildiğini ifade etti.

Hürmüz Boğazı'nın açılması için Umman'ın yürüttüğü müzakerelerde önemli adımlar atıldığı belirtildi.

Rubio, “Henüz tamamlanmadı, çok yakında anlaşma sağlanacağını umuyoruz” dedi.

Anlaşma çerçevesinde Basra Körfezi'ne giden gemi ve tankerlerin İran kıyılarına yakın rotadan geçeceği, Basra Körfezi'nden çıkan gemilerin ise Umman kıyılarına yakın bir güzergah kullanacağı ifade edildi.

İranlı yetkililer, gemilerden geçiş ücreti alınmayacağını duyurdu. Ancak deniz taşımacılığının çevresel etkileri, gemilerin güvenliği ve personel giderlerini karşılamak amacıyla “hizmet bedeli” alınacağı belirtildi. Elde edilecek gelir, İran ile Umman arasında eşit olarak paylaşılacak.

Amerikalı bir yetkili, İran tarafından yapılan bu açıklamaların gerçeği yansıtmadığını belirtti. Boğazda İran denetimi olmayacağını ve herhangi bir ücret alınmayacağını savundu.

Bir gazete, Umman ve İran arasında anlaşma sağlanması durumunda boğazlardan geçişin başlamasıyla ABD Başkanı Trump'ın en önemli siyasi sorununun çözüleceğine dikkat çekti.

İranlı yetkililer, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka kaldırılmadan boğazın açılmayacağını da vurguladı.

ABD'nin uygulanan yaptırımlara muafiyet getirerek İran'ın petrol satışlarına izin vermesi halinde piyasaların daha da rahatlayacağına dikkat çekiliyor. Ancak İran'ın Hürmüz'ü kontrol etmesine izin vermenin jeopolitik sonuçları olacağına da vurgu yapılıyor.

Marco Rubio, İran'ın Hürmüz'den geçiş ücreti almasının tüm dünya için kötü bir örnek olacağını ifade etti. Rubio, "150 yıllık uluslararası ticaret ve ticari faaliyetlerin temelini oluşturan kurallar tehdit altında; buna izin verilemez.” şeklinde konuştu.

Bir gazete, Rubio'nun bu açıklamasına rağmen, Trump'ın boğazın İran kontrolünde açılmasını kabul edebileceğini yazdı.

Üst düzey Pentagon yetkilileri, Umman ile İran arasında şekillenmekte olan mutabakata şüpheyle yaklaşıyor. Bazıları, bu durumun "İranlılara boyun eğmek" anlamına geldiği uyarısında bulunuyor.

Yetkililer, Körfez'den çıkıp Umman sularından geçerek boğaza uzanan rotada hala çok sayıda mayın bulunduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle gemilerin rotayı güvenle kat edebilmesi için İran ile koordinasyon sağlaması gerektiği belirtiliyor.