194 yaşındaki Seyşel dev kaplumbağası Jonathan, St Helena'da yıllardır aynı bahçede otluyor. Guinness'e göre karada yaşayan en yaşlı hayvan.

St Helena'daki Plantation House'un bahçesinde otlayan dev kaplumbağa Jonathan'ın resmi bir doğum günü bile var. Ada valiliği 2022'de bu tarihi 4 Aralık 1832 olarak ilan etti. Aslında yumurtadan çıkışını kimse kayda geçirmemiş; tarih, adaya getirildiğinde çoktan yetişkin oluşuna dayanan bir tahmin. Yine de Guinness Dünya Rekorları bu hesabı benimsiyor ve Seyşel dev kaplumbağasını 194 yaşında, karada yaşayan en yaşlı hayvan olarak listeliyor. Güney Atlantik'in ortasındaki bu küçük Britanya adası, bir zamanlar Napolyon'un sürgün yeriydi.

Kraliçe II. Elizabeth, genç bir prensesken adaya geldiğinde Jonathan'la tanışmış. Bir fotoğrafta ise henüz tahta çıkmamış VIII. Edward'ı sırtında gezdirirken görünüyor. Bahçesinden otuzdan fazla St Helena valisi gelip geçti; aynı yıllarda Atlantik'in öte yakasında kırka yakın ABD başkanı göreve gelip gitti.

GÖZÜ GÖRMÜYOR, BURNU KOKU ALMIYOR, KULAĞI YERİNDE

Jonathan katarakt yüzünden görmüyor. Koku alma duyusunu da yitirdiği için yiyeceğini kendi başına bulamıyor; veterineri her hafta meyve ve sebze kâseleriyle onu elle besliyor. İşitmesiyse tam yerinde. Kendisine uzun süredir bakan veterinerin sesini tanıyor ve çağrıldığında, kaplumbağa temposuyla da olsa, o yana doğru yürüyor.

Bakıcılarına göre geri kalan her şey yolunda. İştahı iyi, günlerini otlayarak geçiriyor. İki arkadaşı Emma ve Frederik'e hâlâ düzenli kur yapıyor; Frederik ise yıllarca Frederika diye biliniyordu, kısa süre önce erkek olduğu anlaşıldı.

Bu ilkbahar, 1 Nisan'da, kaplumbağanın veterinerini taklit eden bir sosyal medya hesabı Jonathan'ın 194 yaşında huzur içinde öldüğünü duyurdu. Haber o kadar inandırıcıydı ki ada tepki veremeden büyük uluslararası yayın organları ölümü kısa süreliğine geçti. Üstelik hesap, arka planda kripto para bağışı topluyordu. Kaplumbağanın gerçek veterineri bunu 1 Nisan şakası bile saymadı, düpedüz dolandırıcılık olarak niteledi. St Helena hükümeti ertesi sabah fotoğraflı bir açıklama yaptı; Jonathan yaşıyordu ve sağlığı yerindeydi. Haziran ayında Guinness Dünya Rekorları onu resmen "Icon" ilan etti.

DEV KAPLUMBAĞALAR NEDEN BU KADAR UZUN YAŞAR?

Jonathan'ın yaşı türü için bile sıra dışı; ama dev kaplumbağalar zaten uzun ömürleriyle tanınır, bu türün ortalaması 150 yıl dolayında. Bunun bir nedeni son derece yavaş metabolizmaları. Enerjilerini adeta cimrice harcıyorlar. Bir diğeri de kalın kabukları. Bu zırh, evrimsel geçmişlerinde yetişkin bir kaplumbağanın avcıya yem olma ihtimalini neredeyse sıfıra indirmiş. Genom araştırmaları buna bir katman daha ekliyor; kaplumbağalarda DNA onarımı ve tümör baskılamayla ilişkili gen ailelerinin genişlediği görülüyor. Bazı analizlere göre bu hayvanlarda ölüm riski yaşla birlikte neredeyse hiç artmıyor. Bu hayvanların çoğu, yaşlılıktan çok kuraklık ya da kazalar yüzünden ölüyor.